Eksik diş için köprü mü, implant mı?

Bir dişinizi kaybettiyseniz büyük olasılıkla şu soruyu soruyorsunuz: köprü mü implant mı? İki yöntem de eksik dişi sabit bir dişle tamamlar. Ama nasıl tutundukları, süreleri ve komşu dişlere etkileri farklıdır. Bu yazıda iki seçeneği yan yana koyuyoruz.

Kısaca: Köprü, eksik dişin iki yanındaki dişlere tutunur ve bu dişlerin inceltilmesini gerektirir. İmplant ise kemiğe yerleşir ve komşu dişlere dokunmaz, ancak cerrahi bir işlem ve birkaç aylık iyileşme süresi vardır. Yan dişler zaten kaplama gerektiriyorsa köprü, yan dişler sağlam ve kemik uygunsa implant çoğu zaman öne çıkar.

Eksik diş neden tamamlanmalı?

Eksik diş yalnız görünüm sorunu değildir. Boşluk uzun süre kalırsa:

• Komşu dişler boşluğa doğru eğilebilir,

• Karşı çenedeki diş boşluğa doğru uzayabilir,

• Çiğneme yükü diğer dişlere biner,

• O bölgedeki kemik zamanla incelir.

Bu yüzden eksik dişin, mümkünse çok gecikmeden tamamlanması önerilir.

Diş köprüsü nasıl çalışır?

Diş köprüsünde eksik dişin iki yanındaki dişler kaplamaya hazırlanır. Bu dişler inceltilir. Üç parçalı tek bir köprü hazırlanır. Yan dişlere kaplama olarak oturur, ortadaki diş boşluğu kapatır.

Köprünün güçlü yanları:

• Cerrahi işlem gerekmez,

• Birkaç seansta, kısa sürede tamamlanır,

• Kemik yetersiz olduğunda da yapılabilir.

Köprünün sınırları:

• Sağlam yan dişlerin inceltilmesi gerekir ve bu geri alınamaz,

• Köprünün altı özel ip ya da fırçayla temizlenmelidir,

• Yan dişlerden biri sorun yaşarsa bütün köprü etkilenir,

• Eksik bölgedeki kemik erimesini durdurmaz.

İmplant nasıl çalışır?

İmplant tedavisinde eksik dişin kökünün yerine çene kemiğine titanyum bir vida yerleştirilir. Kemikle kaynaşınca üstüne kalıcı bir diş yapılır.

İmplantın güçlü yanları:

• Komşu dişlere dokunulmaz,

• Diş tek başına durur, normal diş gibi fırçalanır ve diş ipiyle temizlenir,

• Kemiğe yük bindirdiği için o bölgedeki kemiğin korunmasına yardımcı olur.

İmplantın sınırları:

• Küçük bir cerrahi işlem gerekir,

• Kaynaşma için çoğu zaman birkaç ay beklenir,

• Kemik yetersizse ek işlem gerekebilir,

• Kontrolsüz şeker hastalığı ve yoğun sigara riski artırır.

İşlem sırasında ne hissedildiğini implant ağrılı mı yazısında ayrıntılı anlattık.

Köprü mü implant mı? Yan yana karşılaştırma

Komşu dişler

Köprüde yan dişler inceltilir. İmplantta yan dişlere dokunulmaz. Yan dişleriniz hiç dolgusuz ve sağlamsa bu fark önemlidir. Yan dişlerde zaten büyük dolgular varsa ve kaplama gerekiyorsa köprü mantıklı olabilir.

Süre

Köprü genellikle birkaç hafta içinde tamamlanır. İmplantta kaynaşma süresi nedeniyle süreç çoğu zaman birkaç ay sürer.

Kemik ve genel sağlık

İmplant için yeterli kemik ve uygun genel sağlık gerekir. Köprü ise kemikten bağımsızdır. Kemik yetersizse ve ek işlem istenmiyorsa köprü bir seçenektir.

Temizlik ve bakım

İmplantlı diş tek başına olduğu için normal diş gibi temizlenir. Köprünün altında yiyecek birikebilir, köprü ipi ya da ara yüz fırçası gerekir. Her iki seçenekte de düzenli kontrol şarttır.

Uzun dönem

İki seçenek de iyi bakımla uzun yıllar kullanılabilir. Köprünün ömrü büyük ölçüde destek dişlerin sağlığına bağlıdır. İmplantın ömrü ise çevresindeki diş eti ve kemiğin sağlığına bağlıdır.

Birden çok diş eksikse ne olur?

Birden çok diş eksikse seçenekler artar. Birkaç implant üzerine köprü yapılabilir. Hiç diş kalmayan çenede All-on-4 gibi implant üstü sabit protezler ya da tam protez düşünülebilir. Kalan dişlere tutunan parsiyel protez de çıkarılabilir bir çözümdür.

Karar verirken kendinize sorabileceğiniz sorular

1. Eksik dişin yanındaki dişler sağlam mı, yoksa zaten kaplama mı gerektiriyor?

2. Küçük bir cerrahi işleme hazır mıyım?

3. Birkaç aylık bir süreç benim için uygun mu?

4. Sigara kullanıyor muyum, bırakabilir miyim?

5. Temizlik alışkanlıklarım nasıl?

Bu soruların yanıtları muayene bulgularıyla birlikte değerlendirilir.

Eksik diş uzun süre tamamlanmazsa neler olur?

Boşluk ilk aylarda sorun yaratmayabilir. Ancak zaman içinde şu değişiklikler başlayabilir:

1. Kayma: Komşu dişler boşluğa doğru eğilir. Diş araları açılır, yiyecek birikmesi artar.

2. Uzama: Karşı çenedeki diş, karşısında temas bulamadığı için boşluğa doğru uzar.

3. Kemik kaybı: Dişin olmadığı bölgede kemik yük almadığı için zamanla incelir. Bu durum ileride implant için ek işlem gerektirebilir.

4. Çiğneme düzeni: Hasta farkında olmadan diğer tarafla çiğnemeye başlar. Bu, diğer dişlerde aşınmayı artırabilir.

Bu nedenle köprü ya da implant kararı ne olursa olsun, eksik dişin çok uzun süre beklemeden değerlendirilmesi önerilir.

Muayenede nelere bakılır?

Seçeneklerin size uygun olup olmadığını anlamak için muayenede genellikle şu konular değerlendirilir:

• Eksik dişin yanındaki dişlerin dolgu, çürük ve kök durumu,

• Bölgedeki kemiğin yüksekliği ve genişliği,

• Diş eti sağlığı,

• Kapanış ve çiğneme alışkanlıkları,

• Genel sağlık, kullanılan ilaçlar ve sigara.

Bu bilgilerle hem köprü hem implant için ayrı bir plan çıkarılır. Her iki planın adımları, süresi ve bakımı size anlatılır. Kararı bu bilgilerle birlikte, acele etmeden verirsiniz.

Ön dişte ve arka dişte karar farklı mı?

Ön dişlerde görünüm öne çıkar. Diş eti çizgisinin uyumu, rengin komşu dişlerle eşleşmesi ve gülüş hattı önemlidir. Ön bölgede kemik çoğu zaman incedir. Bu yüzden implant öncesi kemik desteği gerekebilir. Geçici diş ihtiyacı da planlamaya eklenir.

Arka dişlerde ise çiğneme kuvveti daha yüksektir. Burada dayanıklılık ve temizlenebilirlik öne çıkar. Üst arka bölgede sinüs boşluğu kemik yüksekliğini sınırlayabilir. Alt arka bölgede ise sinire olan mesafe ölçülür.

Bu farklar nedeniyle aynı kişide bile ön ve arka bölge için farklı seçenekler önerilebilir.

Sık sorulan sorular

Köprü mü implant mı, hangisi daha dayanıklı?

İkisi de iyi bakımla uzun süre kullanılabilir. Dayanıklılık yöntemden çok bakım, kontroller ve kişisel risklere bağlıdır.

İmplant yapılamazsa ne olur?

Köprü ya da çıkarılabilir protez yapılabilir. Bazen kemik tozu gibi hazırlık işlemlerinden sonra implant yeniden değerlendirilir.

Eski köprümü implantla değiştirebilir miyim?

Destek dişlerin ve kemiğin durumuna bağlıdır. Röntgenle değerlendirildikten sonra seçenekler konuşulur.

Terimler

• Destek diş: Köprünün tutunduğu, eksik dişin yanındaki dişler.

• Gövde: Köprüde eksik dişin yerini alan, diş etine yaslanan parça.

• Dayanak (abutment): İmplant vidası ile kalıcı diş arasındaki bağlantı parçası.

• Kaynaşma (osseointegrasyon): İmplant yüzeyinin kemikle bütünleşmesi.

• Üst yapı: İmplantın üzerine takılan kalıcı diş ya da protez.

Akılda kalması gerekenler

• Köprü hızlıdır ama sağlam yan dişlerin inceltilmesini gerektirir.

• İmplant yan dişlere dokunmaz ama cerrahi bir işlem ve birkaç aylık süre gerektirir.

• Yan dişler zaten kaplama gerektiriyorsa köprü mantıklı olabilir.

• Kemik ve genel sağlık uygunsa implant çoğu zaman öne çıkar.

• Karar muayene ve röntgenle, kişiye özel verilir.

Kaynaklar

• American Dental Association, MouthHealthy: Bridges

• American Dental Association, MouthHealthy: Dental Implants

• NHS: Dentures (false teeth)

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Hangi yöntemin size uygun olduğunu muayene ve röntgen sonrası birlikte belirleriz. Randevu alabilir ya da iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.