Süt dişi çekimi ve yer tutucu

Süt dişi erken çekilirse alttan gelen kalıcı dişin yeri daralabilir. Yer tutucu bu boşluğu korur. Gerekip gerekmediği muayene ve röntgenle belirlenir.

Süt dişleri yalnız çiğnemek için değil, alttan gelecek kalıcı dişlere yer tutmak için de vardır. Süt dişi zamanından önce kaybedilirse yandaki dişler boşluğa doğru kayabilir. Bu durumda kalıcı diş çıkacak yer bulamaz. Süt dişi çekiminden sonra takılan yer tutucu, bu boşluğu kalıcı diş çıkana kadar koruyan küçük bir apareydir.

Kısaca: Süt dişi mümkünse korunur. Çekim yalnız gerektiğinde yapılır. Diş erken çekildiyse röntgenle kalıcı dişin ne zaman çıkacağına bakılır. Gerekiyorsa yer tutucu takılır ve kontrollerle izlenir.

Süt dişi ne zaman çekilir?

Süt dişi önce tedaviyle korunmaya çalışılır. Çürük derinse süt dişine dolgu ya da kanal tedavisi yapılabilir. Bazı durumlarda ise çekim gerekir:

• Çürüğün dişi kurtarılamayacak kadar büyümesi.

• Dişte apse ya da tekrarlayan iltihap.

• Kaza sonrası kırık ve tedavi edilemeyen diş.

• Kalıcı diş çıktığı hâlde sallanıp düşmeyen süt dişi.

Sallanan süt dişleri çoğu zaman kendiliğinden düşer. Kalıcı diş arkadan çıkıyor ama süt dişi yerinde duruyorsa muayeneye getirin.

Süt dişi çekimi nasıl yapılır?

Çekimden önce çocuğunuzla sakin bir dille konuşuruz. İşlem kısa tutulur. Bölge uyuşturulur, çocuğun işlem sırasında ağrı hissetmemesi hedeflenir. Çekimden sonra gazlı bez yarım saat ısırılır. Uyuşukluk geçene kadar çocuğun dudağını ve yanağını ısırmamasına dikkat edin. İlk gün ılık ve yumuşak yiyecekler verin. Çekim sonrası bakım için diş çekimi sonrası dikkat edilecekler yazısına bakabilirsiniz.

Yer tutucu nedir ve neden gerekir?

Süt dişi düşmesi gereken zamandan çok önce çekildiyse boşluk kapanabilir. Özellikle arka süt azı dişlerinde bu risk yüksektir. Boşluk kapanırsa kalıcı diş çapraz, geride ya da gömülü kalabilir. Bu durum ileride tel tedavisi gerektirebilir. Bu aparey kaymayı önler ve kalıcı dişe yol açık kalır.

Her çekimden sonra aparey gerekmez. Kalıcı diş birkaç ay içinde çıkacaksa beklemek yeterli olabilir. Karar röntgende kalıcı dişin konumuna ve çocuğun yaşına göre verilir.

Yer tutucu çeşitleri

Sabit yer tutucu

Boşluğun yanındaki dişe bir halka (bant) takılır. Bu halkadan çıkan ince tel boşluğun öbür tarafına uzanır. Çocuk bunu kendisi çıkaramaz. Tek diş boşluklarında sık kullanılır.

Hareketli yer tutucu

Plak şeklindedir ve çocuk takıp çıkarabilir. Birden çok diş eksikse ya da ön dişlerde tercih edilebilir. Düzenli takılması gerekir, bu yüzden çocuğun uyumu önemlidir.

Yer tutucu nasıl yapılır?

1. Muayene ve röntgen: Kalıcı dişin yeri ve çıkma zamanı kontrol edilir.

2. Ölçü: Ağızdan ölçü alınır, yer tutucu laboratuvarda hazırlanır.

3. Takma: Sabit olan dişe yapıştırılır, hareketli olan ağza oturtulur.

4. Kontrol: Birkaç ayda bir kontrol yapılır. Kalıcı diş çıkmaya başlayınca aparey çıkarılır.

Yer tutucu bakımı

• Apareyin çevresini her gün dikkatle fırçalayın.

• Sabit apareyde sakız, karamela ve çok yapışkan yiyeceklerden kaçının.

• Telde gevşeme, kırılma ya da batma fark ederseniz kendiniz düzeltmeye çalışmayın, arayın.

• Hareketli olanı yemekten sonra fırçalayıp yeniden takın.

Çocuklarda çürüğü önlemek bu ihtiyacı da azaltır. Bunun için fissür örtücü ve flor uygulamaları ve düzenli kontrol önemlidir.

Sık sorulan sorular

Süt dişi nasılsa düşecek, tedavi etmek gerekir mi?

Evet, çoğu zaman gerekir. Süt dişindeki çürük ağrı ve apseye yol açabilir. Erken kayıp da kalıcı dişlerin dizilişini etkileyebilir.

Aparey çocuğu rahatsız eder mi?

İlk günlerde ağızda yabancı bir şey hissi olabilir. Çocuklar buna çoğu zaman birkaç gün içinde alışır.

Yer tutucu ne kadar süre kalır?

Kalıcı diş çıkana kadar kalır. Bu süre birkaç aydan birkaç yıla kadar değişebilir. Kontrollerde röntgenle izlenir.

Çocuğumu ilk kez ne zaman getirmeliyim?

İlk diş çıktığında ya da bir yaş civarında ilk kontrol önerilir. Ayrıntılar için çocuğun ilk diş hekimi ziyareti yazısına bakabilirsiniz.

Çocuğunuzun dişleriyle ilgili sorularınız için randevu alabilir ya da 0 542 106 34 16 numarasını arayabilirsiniz.