Diş çekimi sonrası: ne zaman yenir, sigara, kanama

Diş çekildikten sonra eve dönerken akla pek çok soru gelir. Ne zaman yemek yiyebilirim? Sigara içebilir miyim? Kanama ne zaman durur? Diş çekimi sonrası ilk saatler, yarada oluşan kan pıhtısının korunması için çok önemlidir. Bu yazıda ilk gün ve ilk hafta boyunca neye dikkat etmeniz gerektiğini sade bir dille anlatıyoruz.

Kısaca: Çekimden sonra gazlı bezi yaklaşık yarım saat ısırın. Uyuşukluk geçince ılık ve yumuşak yiyeceklerle başlayın. İlk gün tükürmeyin, pipet kullanmayın, sigara içmeyin. Kanama birkaç saat içinde azalır; bezle baskıya rağmen durmuyorsa bizi arayın. Birkaç gün sonra artan şiddetli ağrı kuru soket belirtisi olabilir.

Diş çekimi sonrası ilk saatler

Çekim yapılan boşlukta kısa sürede bir kan pıhtısı oluşur. Bu pıhtı yaranın doğal örtüsüdür. Kemiği ve sinir uçlarını korur. İlk saatlerde yapılan her şeyin amacı bu pıhtıyı yerinde tutmaktır.

• Size verilen gazlı bezi 30–45 dakika kadar hafifçe ısırın.

• Bezi sık sık değiştirip yarayı kontrol etmeyin.

• İlk gün ağzınızı sertçe çalkalamayın ve tükürmeyin.

• Dilinizle ya da parmağınızla yaraya dokunmayın.

• Uzanırken başınızı bir yastıkla biraz yüksekte tutun.

• Yanağınıza aralıklarla soğuk uygulayın, örneğin 10 dakika uygulayıp 10 dakika ara verin.

Ne zaman yemek yiyebilirim?

Uyuşukluk geçmeden yemek yemeyin. Hissetmediğiniz için dudağınızı, dilinizi ya da yanağınızı ısırabilirsiniz. Lokal anestezi çoğu zaman birkaç saat içinde geçer. Bundan sonra yemeğe başlayabilirsiniz.

İlk gün için uygun yiyecekler

• Ilık çorba, yoğurt, ayran,

• Patates püresi, muhallebi, sütlaç,

• Yumuşak pişmiş makarna, omlet,

• Ilık ya da soğuk su.

Çiğnemeyi çekim yapılan tarafın karşısında yapın. Çok sıcak, sert, çıtır ve baharatlı yiyeceklerden ilk birkaç gün uzak durun. Çekirdek, kuruyemiş ve cips gibi parçalar yaraya kaçabilir. Alkol de ilk günlerde iyileşmeyi olumsuz etkileyebilir.

Sonraki günler

Ağrı ve şişlik azaldıkça normal beslenmeye yavaş yavaş dönebilirsiniz. Çoğu kişi birkaç gün içinde alışık olduğu yemeklere döner. Gömülü dişlerde bu süre biraz daha uzun olabilir. 20 yaş dişi çekimi hakkında ayrıntı için 20 yaş dişi ne zaman çekilmeli? yazısına bakabilirsiniz.

Sigara ne zaman içilir?

Sigara, çekim yarasının iyileşmesini yavaşlatır. Emme hareketi pıhtıyı yerinden oynatabilir. Dumandaki maddeler de damarları daraltır. Bu yüzden kuru soket riski sigara içenlerde daha yüksektir.

Mümkünse çekimden sonra en az 48–72 saat sigara içmeyin. Ne kadar uzun ara verirseniz yara için o kadar iyidir. Elektronik sigara ve nargile de aynı şekilde emme hareketi gerektirdiği için önerilmez. Bu süre sigarayı bırakmak için de iyi bir başlangıç olabilir.

Kanama durmuyorsa ne yapmalı?

Çekimden sonraki ilk gün tükürükte hafif pembe renk görmek normaldir. Bu çoğu zaman az miktarda kanın tükürüğe karışmasıdır. Sürekli ağız dolusu kan gelmesi ise normal değildir.

1. Ağzınızdaki pıhtılaşmış kanı nazikçe temizleyin.

2. Temiz bir gazlı bezi katlayıp yaranın üstüne koyun.

3. Bezi 30 dakika boyunca sıkıca ısırın, bu sürede konuşmayın.

4. Oturur ya da başınız yüksekte uzanır pozisyonda kalın.

5. Islatılmış bir siyah çay poşetini de bez yerine ısırabilirsiniz.

Bu adımlara rağmen kanama azalmıyorsa bizi arayın. Kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız bunu çekimden önce mutlaka söyleyin. Kanama çok fazlaysa ya da baş dönmesi, halsizlik eşlik ediyorsa en yakın acil servise başvurun.

Kuru soket nedir?

Kuru soket, çekim boşluğundaki pıhtının erken dağılması ya da hiç oluşmamasıdır. Kemik açıkta kalır. Çoğu zaman çekimden 2–4 gün sonra başlar.

Kuru soket belirtileri

• Önce azalan ağrının yeniden artması ve şiddetlenmesi,

• Ağrının kulağa ya da şakağa yayılması,

• Ağızda kötü koku ya da tat,

• Boşlukta pıhtı yerine boş, gri bir görünüm.

Kuru soket evde geçmeyi beklenecek bir durum değildir. Muayenede yara temizlenir ve üzerine rahatlatıcı bir pansuman konabilir. Bu belirtileri fark ederseniz acil diş ağrısı sayfamızdaki gibi beklemeden bize ulaşın.

Ağız bakımı ve ilaçlar

İlk gün dişlerinizi fırçalayabilirsiniz, ama çekim bölgesine dokunmayın. Ertesi günden itibaren yemeklerden sonra ılık tuzlu suyla çok hafif çalkalama yapabilirsiniz. Suyu tükürmek yerine ağzınızdan akıtın.

Hekiminizin önerdiği ağrı kesiciyi önerilen dozda kullanın. Antibiyotik verildiyse kutuyu bitirene kadar düzenli alın. Kendi başınıza ilaç eklemeyin. Aspirin gibi bazı ağrı kesiciler kanamayı artırabilir.

Ne zaman aramalısınız?

• Kanama baskıya rağmen durmuyorsa,

• Şişlik üçüncü günden sonra artıyorsa,

• Ateşiniz yükseliyorsa,

• Ağzınızı açmakta ya da yutkunmakta zorlanıyorsanız,

• Ağrı birkaç gün sonra yeniden şiddetlendiyse.

Yutkunma ve nefes almada zorluk varsa vakit kaybetmeden acil servise gidin.

Sık sorulan sorular

Diş çekiminden sonra ne zaman su içebilirim?

Uyuşukluk sürerken de ılık ya da soğuk su içebilirsiniz. Bardaktan için, pipet kullanmayın.

Çekimden sonra kaç gün şişlik olur?

Basit çekimlerde şişlik çoğu zaman azdır. Gömülü dişlerde şişlik ikinci ya da üçüncü gün en belirgin hâle gelir, sonra azalır.

Çekimden sonra spor yapabilir miyim?

İlk bir iki gün ağır spordan kaçının. Yoğun efor kanamayı yeniden başlatabilir.

Dikiş ne zaman alınır?

Eriyen dikiş kullanıldıysa kendiliğinden düşer. Diğer dikişler çoğu zaman 7–10 gün içinde alınır.

Çekim boşluğuna ne zaman diş yapılır?

Yaranın ve kemiğin iyileşmesine göre karar verilir. Seçenekler için eksik diş için köprü mü, implant mı? yazısına bakabilirsiniz.

Terimler

• Kan pıhtısı: Çekim boşluğunda oluşan ve yarayı koruyan doğal örtü.

• Kuru soket: Pıhtının erken dağılmasıyla kemiğin açıkta kalması.

• Lokal anestezi: Yalnız işlem yapılan bölgeyi uyuşturan ilaç.

Akılda kalması gerekenler

• Gazlı bezi yarım saat kadar ısırın, yarayı kurcalamayın.

• Uyuşukluk geçince ılık ve yumuşak yiyeceklerle başlayın.

• İlk günlerde sigara, pipet ve tükürmekten kaçının.

• Durmayan kanama ve artan ağrıda bizi arayın.

Kaynaklar

• American Dental Association, MouthHealthy: Extractions

• American Dental Association, MouthHealthy: Dry Socket

• NHS: Wisdom tooth removal

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Çekim sonrası bir sorununuz varsa 0 542 106 34 16 numarasından bize ulaşabilir ya da randevu alabilirsiniz.