Zirkonyum kaplama mı, lamina mı?

Estetik diş tedavisi araştırırken en sık karşılaşılan karşılaştırmalardan biri zirkonyum mu lamina mı sorusudur. İki yöntem de porselen ailesinden malzemelerle yapılır ve doğal görünüm hedefler. Ama dişe uygulanış biçimleri, gerektirdikleri kesim ve kullanım alanları farklıdır.

Kısaca: Lamina, ön dişlerin yalnız ön yüzüne yapıştırılan ince bir yapraktır ve çoğu zaman çok az kesim gerektirir. Zirkonyum kaplama ise dişi tamamen sarar, bu yüzden daha çok kesim ister ama büyük madde kaybı olan, kırık ya da kanal tedavili dişleri de güçlendirir. Dişleriniz sağlam ve sorun görünümle sınırlıysa lamina; diş zayıfsa ya da çok bozuksa zirkonyum öne çıkar.

Lamina nedir?

Lamina, ön dişlerin ön yüzüne yapıştırılan ince porselen yapraklardır. Kalınlığı çoğu zaman yarım milimetre civarındadır. Renk, biçim, küçük kırık ve aralık sorunlarını düzeltmek için kullanılır.

Zirkonyum kaplama nedir?

Zirkonyum kaplama, dişin tamamını saran ve metal içermeyen bir kaplamadır. Zirkonyum çok dayanıklı bir seramiktir. Hem ön hem arka dişlerde, köprülerde ve implant üstü dişlerde kullanılabilir.

Zirkonyum mu lamina mı? Temel farklar

Diş kesimi

Laminada çoğu zaman yalnız ön yüzeyde çok az kesim yapılır. Bazı durumlarda hiç kesim yapılmayabilir. Zirkonyumda ise dişin çevresi düzenli olarak inceltilir. Bu yüzden sağlam dişlerde lamina, diş dokusunu daha çok korur.

Dişin durumu

Lamina, sağlam ve büyük dolgusuz dişler için uygundur. Dişte büyük dolgular, kırıklar ya da kanal tedavisi varsa zirkonyum dişi sararak korur.

Dayanıklılık

Zirkonyum çok yüksek çiğneme kuvvetlerine dayanır. Lamina doğru seçilmiş vakalarda uzun süre kullanılabilir, ama diş sıkma ve sert cisim ısırma gibi alışkanlıklara karşı daha hassastır.

Görünüm

İki yöntem de doğal görünüm sağlayabilir. Lamina ışığı doğal mineye çok yakın geçirir. Günümüzün estetik zirkonyumları da ön dişlerde doğal sonuç verebilir. Çok ince estetik işlerde bazen E-max gibi cam seramikler tercih edilir.

Kullanım alanı

Lamina genellikle ön dişlerde kullanılır. Zirkonyum ön ve arka dişlerde, köprülerde ve implant üstü dişlerde kullanılabilir.

Hangi durumda hangisi?

Lamina öne çıkar:

• Dişler sağlam, sorun renk ve biçimse,

• Küçük kırıklar, aşınmalar ve aralıklar varsa,

• Diş dokusunu mümkün olduğunca korumak istiyorsanız.

Zirkonyum öne çıkar:

• Dişte büyük dolgular ya da kırıklar varsa,

• Kanal tedavisi görmüş dişler güçlendirilecekse,

• Eksik diş için köprü yapılacaksa,

• Arka dişlerde kaplama gerekiyorsa.

Önce başka bir tedavi gerekebilir:

• Dişler çapraşıksa önce şeffaf plak ya da tel tedavisi,

• Sorun yalnız renkse önce diş beyazlatma,

• Diş eti hastalığı varsa önce dişeti tedavisi.

Karar sürecinde neler yapılır?

1. Muayene: Dişlerin, diş etinin ve kapanışın durumu incelenir.

2. Fotoğraf ve ölçü: Gülüş hattı ve yüz oranları değerlendirilir.

3. Deneme: Gerekirse ağızda geçici bir model denenerek yeni gülüşün nasıl görüneceği gösterilir.

4. Plan: Kaç dişe, hangi malzemeyle uygulama yapılacağı birlikte belirlenir.

Sağlam dişlerin gereksiz yere kesilmesi önerilmez. Tek bir dişteki sorun için bütün dişlerin kaplanması doğru bir yaklaşım değildir.

Bakım ve kullanım

Hem lamina hem zirkonyum çürümez. Ancak altlarındaki diş ve kenarları çürüyebilir. Bu yüzden:

• Günde iki kez fırçalama,

• Diş ipi ya da ara yüz fırçası,

• Altı ayda bir kontrol,

• Diş sıkma varsa gece plağı,

• Tırnak yeme, kalem ısırma, fındık kırma gibi alışkanlıklardan kaçınma önemlidir.

Muayenede size sorulacak sorular

Doğru seçimi yapmak için muayenede genellikle şunlar konuşulur:

• Gülüşünüzde sizi en çok rahatsız eden şey ne? Renk mi, biçim mi, aralık mı?

• Dişlerinizi sıkar ya da gıcırdatır mısınız?

• Daha önce dişlerinize kaplama, dolgu ya da kanal tedavisi yapıldı mı?

• Diş etlerinizde kanama ya da çekilme var mı?

• Tedaviden ne kadar doğal bir sonuç bekliyorsunuz?

Bu soruların yanıtları, hangi dişe hangi yöntemin uygulanacağını belirler. Bazen aynı gülüşte bazı dişlere lamina, bazılarına kaplama yapılması gerekebilir.

Tedavi süreci nasıl ilerler?

İki yöntemde de süreç benzer adımlardan oluşur:

1. Planlama: Fotoğraf, ölçü ve gerekirse dijital tasarım yapılır.

2. Deneme: Yeni gülüş, ağızda geçici bir modelle denenebilir.

3. Hazırlık: Dişler gereken ölçüde inceltilir, ölçü alınır.

4. Geçici dönem: Laboratuvar süreci boyunca geçici dişler kullanılabilir.

5. Prova ve yapıştırma: Renk, biçim ve kapanış kontrol edilir, kalıcı olarak yapıştırılır.

6. Kontrol: Bir iki hafta sonra diş eti ve kapanış kontrol edilir.

Bu süreç çoğu zaman birkaç hafta içinde tamamlanır.

Geçici dönemde dikkat edilecekler

Kaplama ya da lamina hazırlanırken geçici dişler kullanılabilir. Geçici dişler kalıcılar kadar sağlam değildir. Bu dönemde:

• Sert ve yapışkan yiyeceklerden kaçının,

• Diş ipini aşağı yukarı değil, yana çekerek çıkarın,

• Geçici diş düşerse ya da kırılırsa kendiniz yapıştırmayın, hekime haber verin,

• Hassasiyet olursa çok sıcak ve çok soğuk içeceklerden uzak durun.

Geçici dönem, yeni dişlerin biçimine ve rengine alışmanız için de bir fırsattır. Bu sürede fark ettiğiniz şeyleri prova randevusunda paylaşabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Lamina ya da zirkonyum sonrası diş hassasiyeti olur mu?

Diş inceltildiği için ilk günlerde soğuğa karşı hafif hassasiyet olabilir. Çoğu zaman kısa sürede azalır. Hassasiyet sürerse ya da çiğnerken ağrı olursa kapanış kontrol edilir.

Tek bir dişe zirkonyum yapılırsa renk uyumu nasıl sağlanır?

Komşu dişlerin rengi, parlaklığı ve geçirgenliği renk skalasıyla belirlenir. Gerekirse fotoğraflar laboratuvarla paylaşılır. Prova aşamasında renk uyumu birlikte kontrol edilir.

Zirkonyum mu lamina mı daha uzun ömürlü?

Ömür, malzemeden çok doğru vaka seçimine ve bakıma bağlıdır. Doğru planlandığında ikisi de uzun yıllar kullanılabilir.

Lamina yapılan dişler daha sonra zirkonyum olabilir mi?

Evet, gerekirse lamina çıkarılıp diş kaplanabilir. Ancak her yenileme dişten biraz daha doku kaybı demektir.

Zirkonyum kaplamada metal var mı?

Hayır. Zirkonyum metal içermeyen bir seramiktir. Metal destekli porselenle karıştırılmamalıdır.

Terimler

• Kaplama (kron): Dişin tamamını saran protez.

• Lamina (veneer): Dişin yalnız ön yüzünü kaplayan ince porselen.

• Zirkonyum: Metal içermeyen, çok dayanıklı bir seramik.

• Cam seramik (E-max): Işık geçirgenliği yüksek, estetik bir seramik türü.

• Gülüş tasarımı: Dişlerin yeni biçiminin yüz oranlarına göre planlanması.

Akılda kalması gerekenler

• Lamina diş dokusunu daha çok korur, sağlam dişlerde öne çıkar.

• Zirkonyum zayıf, büyük dolgulu ya da kanal tedavili dişleri güçlendirir.

• Çapraşıklık varsa önce ortodontik tedavi daha doğru olabilir.

• Sağlam dişlerin gereksiz yere kesilmesi önerilmez.

Kaynaklar

• American Dental Association, MouthHealthy: Veneers

• American Dental Association, MouthHealthy: Crowns

• NHS: Dental treatments

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Gülüşünüz için uygun seçeneği muayenede birlikte belirleyelim. Randevu alabilir, renk sorunları için beyazlatma mı lamina mı yazısını okuyabilirsiniz.