Diş eti kanaması neden olur, ne zaman hekime gitmeli?

Diş eti kanaması çok yaygın bir şikâyettir. Çoğu kişi fırçalarken ya da diş ipi kullanırken lavaboda pembe bir tükürük görür ve bunu önemsemez. Oysa diş eti kanaması, çoğu zaman diş etinin iltihaplandığını gösteren ilk işarettir. Bu yazıda nedenlerini, evde neler yapabileceğinizi ve ne zaman hekime gitmeniz gerektiğini anlatıyoruz.

Kısaca: Diş eti kanamasının en sık nedeni, dişlerin üzerinde biriken bakteri plağının yol açtığı diş eti iltihabıdır (gingivitis). Bu erken evre, düzenli fırçalama, diş ipi ve profesyonel temizlikle çoğu zaman geri döner. Kanama bir iki haftadan uzun sürüyorsa, şişlik, ağız kokusu ya da dişlerde sallanma varsa muayene olunmalıdır.

Diş eti neden kanar?

Diş eti iltihabı (gingivitis)

Dişlerin üzerinde her gün yumuşak bir bakteri tabakası birikir. Buna plak denir. Plak temizlenmezse diş eti kenarında iltihaba yol açar. İltihaplı diş eti kırmızı, şiş ve hassastır. Fırçalarken kolayca kanar.

Diş taşı

Temizlenmeyen plak zamanla sertleşir ve diş taşına dönüşür. Diş taşı fırçayla çıkmaz. Pürüzlü yüzeyi daha çok plak tutar ve iltihabı sürdürür. Bu yüzden diş taşı temizliği gerekir.

İleri diş eti hastalığı (periodontitis)

İltihap uzun süre devam ederse dişi tutan kemiğe ilerleyebilir. Bu evrede diş eti çekilebilir, dişler sallanabilir. Ayrıntılar için gingivitis ve periodontitis tedavisi sayfasına bakabilirsiniz.

Diğer nedenler

• Sert fırça ya da çok bastırarak fırçalama,

• Diş ipine yeni başlamak (ilk günlerde hafif kanama olabilir),

• Hamilelikteki hormonal değişiklikler,

• Kontrolsüz şeker hastalığı,

• Sigara (kanamayı gizleyebilir, hastalığı ağırlaştırabilir),

• Kan sulandırıcı ilaçlar,

• Nadiren kan hastalıkları ve vitamin eksiklikleri.

Diş eti kanaması tehlikeli mi?

Erken evrede diş eti kanaması tehlikeli değildir ve geri döndürülebilir. Ancak görmezden gelinirse hastalık ilerleyebilir. İleri diş eti hastalığı yetişkinlerde diş kaybının önemli nedenlerinden biridir. Araştırmalar diş eti hastalığının şeker hastalığı gibi genel sağlık sorunlarıyla da ilişkili olduğunu gösteriyor.

Evde neler yapabilirsiniz?

1. Fırçalamayı bırakmayın: Kanıyor diye o bölgeyi fırçalamamak iltihabı artırır. Yumuşak bir fırçayla, nazikçe fırçalamaya devam edin.

2. Doğru teknik: Fırçayı diş eti çizgisine yaklaşık 45 derece açıyla tutun. Küçük dairesel hareketlerle iki dakika fırçalayın.

3. Diş arası temizliği: Günde bir kez diş ipi ya da ara yüz fırçası kullanın. İlk günlerde kanama olabilir, düzenli kullanımla azalır.

4. Florlu diş macunu: Günde iki kez kullanın.

5. Sigarayı bırakın: Sigara diş eti sağlığını belirgin şekilde olumsuz etkiler.

6. Beslenme: Şekerli atıştırmalıkları azaltın, dengeli beslenin.

Doğru fırçalama tekniği için doğru diş fırçalama ve diş ipi kullanımı yazısını okuyabilirsiniz.

Ne zaman hekime gitmeli?

Şu durumlarda muayene olmanız önerilir:

• Kanama iki haftadan uzun sürüyorsa,

• Diş etleriniz şiş, kırmızı ya da ağrılıysa,

• Sürekli ağız kokusu varsa,

• Diş etleriniz çekiliyor, dişleriniz uzamış görünüyorsa,

• Dişlerinizde sallanma ya da aralanma varsa,

• Diş eti ile diş arasından akıntı geliyorsa,

• Hamilelikte kanama artmışsa.

Diş eti kanamasıyla birlikte vücutta kolay morarma, burun kanaması ya da açıklanamayan yorgunluk varsa genel sağlık kontrolü için doktorunuza da başvurun.

Muayenehanede ne yapılır?

1. Muayene: Diş eti cepleri ölçülür, kanama noktaları belirlenir.

2. Röntgen: Gerekirse kemik durumu değerlendirilir.

3. Temizlik: Diş taşları ve plak temizlenir.

4. Kök yüzeyi düzeltme: Gerekirse diş eti altındaki taşlar temizlenir.

5. Bakım önerileri: Size uygun fırça, ara yüz fırçası ve teknik gösterilir.

6. Kontrol: Birkaç hafta sonra iyileşme değerlendirilir.

Tedavinin ayrıntıları dişeti tedavisi sayfasında.

Hamilelik ve diş eti kanaması

Hamilelikte hormonal değişiklikler diş etinin plağa verdiği tepkiyi artırır. Bu yüzden hamilelerde diş eti kanaması daha sık görülür. Buna hamilelik diş eti iltihabı denir.

Bu dönemde şunlar önerilir:

• Fırçalamayı ve diş arası temizliğini aksatmamak,

• Bulantı nedeniyle fırçalamak zorsa küçük başlı fırça ve tadı hafif bir macun kullanmak,

• Kusmadan sonra hemen fırçalamak yerine ağzı suyla çalkalamak,

• Hamileliğin uygun döneminde diş hekimi kontrolüne gitmek.

Hamilelikte diş eti temizliği güvenle yapılabilir. Muayeneye geldiğinizde hamile olduğunuzu mutlaka belirtin.

Sigara içenlerde diş eti kanaması

Sigara diş etindeki kan akışını azaltır. Bu yüzden sigara içenlerde diş eti hastalığı olsa bile kanama daha az görülebilir. Bu durum yanıltıcıdır: hastalık sessizce ilerleyebilir. Sigara içiyorsanız kanama olmasa da düzenli kontrol özellikle önemlidir. Sigarayı bırakmak diş eti tedavisinin başarısını da artırır.

Diş eti kanaması ve genel sağlık

Ağız sağlığı genel sağlıktan ayrı düşünülemez. Diş eti hastalığı ile bazı genel sağlık sorunları arasında ilişki olduğu biliniyor:

• Şeker hastalığı: Kontrolsüz şeker diş eti hastalığını ağırlaştırabilir. Diş eti iltihabı da şeker kontrolünü zorlaştırabilir.

• Kalp ve damar sağlığı: Araştırmalar diş eti hastalığı ile kalp damar hastalıkları arasında ilişki olduğunu gösteriyor.

• Hamilelik: Hamilelikte diş eti sağlığına özen gösterilmesi öneriliyor.

Bu nedenle kronik bir hastalığınız varsa diş eti sağlığınızı daha yakından izlemek önemlidir. Kullandığınız ilaçları muayenede mutlaka belirtin.

Sık sorulan sorular

Diş eti kanaması kendiliğinden geçer mi?

Nedeni plaksa, düzenli bakımla çoğu zaman birkaç hafta içinde azalır. Diş taşı varsa profesyonel temizlik gerekir.

Diş ipi diş etini kanatır, kullanmayı bırakmalı mıyım?

Hayır. İlk günlerdeki hafif kanama çoğu zaman iltihabın işaretidir. Düzenli kullanımla azalır. Bir iki haftada geçmezse muayene olun.

Hamilelikte diş eti kanaması normal mi?

Hormonal değişiklikler diş etini daha hassas hale getirebilir. Yine de normal kabul edip beklemek yerine diş hekimine görünmek önerilir. Hamilelikte diş eti temizliği güvenle yapılabilir.

Gargara yeterli mi?

Gargara fırçalamanın ve diş ipinin yerini tutmaz. Hekim önerdiyse kısa süreli destek olarak kullanılabilir.

Terimler

• Plak: Dişlerin üzerinde biriken yumuşak bakteri tabakası.

• Gingivitis: Yalnız diş etini etkileyen erken iltihap.

• Periodontitis: İltihabın dişi tutan kemiğe ilerlediği evre.

• Diş eti cebi: Diş ile diş eti arasındaki, hastalıkta derinleşen boşluk.

Akılda kalması gerekenler

• Diş eti kanamasının en sık nedeni plağa bağlı iltihaptır.

• Kanıyor diye fırçalamayı bırakmak iltihabı artırır.

• Erken evre çoğu zaman geri döner, ileri evrede kemik kaybı olabilir.

• İki haftadan uzun süren kanama muayene gerektirir.

Kaynaklar

• NHS: Gum disease

• American Dental Association, MouthHealthy: Gum Disease

• European Federation of Periodontology: For patients

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Diş eti kanamanız sürüyorsa randevu alarak muayene olabilirsiniz.