Diş taşı temizliği dişlere zarar verir mi?

"Diş taşı temizliği dişlerimi aşındırır mı?" sorusu muayenede sık duyduğumuz sorulardan biridir. Bazı kişiler temizlik sonrası dişler arasında aralık hissettiği için bu kaygıyı taşır. Bu yazıda diş taşı temizliğinin nasıl yapıldığını ve gerçekten dişlere zarar verip vermediğini anlatıyoruz.

Kısaca: Doğru yöntemle yapılan diş taşı temizliği diş minesini aşındırmaz. Temizlik sonrası hissedilen aralıklar çoğu zaman taşın daha önce doldurduğu boşluklardır. Kısa süreli hassasiyet ve hafif kanama olabilir. Diş taşı temizlenmezse diş eti iltihabı ve çekilmesi ilerleyebilir.

Diş taşı nedir, neden oluşur?

Dişlerin üzerinde her gün yumuşak bir bakteri tabakası birikir. Buna plak denir. Plak fırçalama ve diş ipiyle temizlenmezse tükürükteki minerallerle birleşerek sertleşir. Bu sert tabakaya diş taşı denir.

Diş taşı en çok şu bölgelerde birikir:

• Alt ön dişlerin dile bakan yüzeyi,

• Üst azı dişlerinin yanağa bakan yüzeyi,

• Diş eti çizgisi ve diş eti altı.

Diş taşının yüzeyi pürüzlüdür ve daha çok plak tutar. Çay, kahve ve sigara rengini koyulaştırır. Fırçayla çıkmaz, yalnız profesyonel temizlikle temizlenir.

Diş taşı temizlenmezse ne olur?

• Diş eti iltihaplanır, kızarır ve kanar,

• Ağız kokusu oluşabilir,

• Diş eti zamanla çekilebilir,

• İltihap dişi tutan kemiğe ilerleyebilir,

• İleri durumlarda dişlerde sallanma görülebilir.

Bu süreç hakkında daha fazla bilgi için diş eti kanaması neden olur yazısına bakabilirsiniz.

Diş taşı temizliği nasıl yapılır?

1. Muayene: Diş etlerinin durumu ve taşın yaygınlığı değerlendirilir.

2. Ultrasonik temizlik: Titreşen ince bir uç ve su spreyiyle taşlar kırılarak temizlenir. Su hem soğutur hem de kırıntıları uzaklaştırır.

3. El aletleri: Kalan küçük birikintiler ince el aletleriyle temizlenir.

4. Cila: Diş yüzeyleri parlatılır. Pürüzsüz yüzeye plak daha az tutunur.

5. Öneriler: Size uygun fırça ve diş arası temizlik araçları anlatılır.

İşlem çoğu zaman tek seansta tamamlanır. Hassasiyeti yüksek kişilerde ya da yaygın taşlarda bölge uyuşturulabilir.

Diş taşı temizliği dişlere zarar verir mi?

Mine aşınır mı?

Ultrasonik aletler taşı titreşimle kırar. Doğru kullanıldığında mineyi aşındırmaz. Diş taşı minenin üzerinde duran bir birikintidir, dişin parçası değildir.

Temizlikten sonra neden aralık hissediyorum?

Diş taşı zamanla dişlerin arasını ve diş eti çekilmiş bölgeleri doldurur. Temizlikten sonra bu boşluklar ortaya çıkar. Yani aralığı temizlik yaratmaz, taş gizliyordur.

Hassasiyet neden olur?

Taşın altında kalan ve diş eti çekilmesiyle açığa çıkmış kök yüzeyleri temizlikten sonra soğuğa hassas olabilir. Bu hassasiyet çoğu zaman birkaç gün içinde azalır. Hassasiyet diş macunları işe yarar. Ayrıntılar diş hassasiyeti yazısında.

Kanama normal mi?

İltihaplı diş eti temizlik sırasında ve sonraki gün hafif kanayabilir. Diş eti iyileştikçe kanama azalır.

Ne sıklıkla yapılmalı?

Çoğu kişi için altı ayda ya da yılda bir temizlik yeterlidir. Taş eğilimi fazla olanlarda, sigara içenlerde, şeker hastalarında ve diş eti hastalığı tedavisi görenlerde daha sık temizlik gerekebilir. Size uygun aralık muayenede belirlenir.

Temizlikten sonra dikkat edilecekler

• Fırçalama ve diş ipine aynı gün devam edin,

• İlk gün çok sıcak ve çok soğuk yiyeceklerden kaçının,

• Renkli içecekleri ilk saatlerde sınırlayın,

• Hassasiyet uzun sürerse hekime haber verin.

Diş taşı oluşumunu azaltmak için

1. Günde iki kez, iki dakika florlu diş macunuyla fırçalayın.

2. Günde bir kez diş ipi ya da ara yüz fırçası kullanın.

3. Fırçalamada diş eti çizgisini atlamayın.

4. Sigarayı bırakın.

5. Düzenli kontrollere gelin.

Diş taşı temizliği ve diş eti tedavisi arasındaki fark

Diş taşı temizliği, diş eti çizgisinin üstündeki ve hemen altındaki taşların temizlenmesidir. Diş eti hastalığı ilerlemişse taşlar diş eti cebinin derinliklerine iner. Bu durumda kök yüzeylerinin de temizlenmesi gerekir. Bu işleme kök yüzeyi düzeltme denir ve çoğu zaman bölge uyuşturularak yapılır.

Hangisine ihtiyacınız olduğu, diş eti ceplerinin ölçülmesiyle belirlenir. Ayrıntılar dişeti tedavisi sayfasında.

Yanlış bilinenler

"Temizlik dişleri sallandırır"

Temizlik dişleri sallandırmaz. Diş eti hastalığı nedeniyle kemik kaybı olmuşsa, taş temizlendikten sonra var olan sallanma fark edilebilir. Bu durumda tedavi planı yapılır.

"Diş taşı yoksa temizlik gerekmez"

Gözle görülmeyen taşlar diş eti altında olabilir. Düzenli kontrol bu yüzden önemlidir.

"Karbonatla fırçalamak taşı çıkarır"

Sertleşmiş taş karbonatla çıkmaz. Aşındırıcı tozlar mineye ve diş etine zarar verebilir.

Diş taşı temizliği kimler için daha sık gerekir?

Bazı kişilerde diş taşı daha hızlı birikir ya da diş eti daha hassastır. Bu kişilerde temizlik aralığı kısaltılabilir:

• Sigara içenler,

• Şeker hastaları,

• Diş eti hastalığı tedavisi görmüş olanlar,

• Tel tedavisi devam edenler,

• İmplant ya da köprüsü olanlar,

• Ağız kuruluğu yapan ilaç kullananlar,

• Hamileler.

Size uygun temizlik aralığı muayenede, diş eti durumunuza ve taş birikme hızınıza göre belirlenir. Bu aralığa uymak, ileride daha kapsamlı tedavilere gerek kalmamasına yardımcı olur.

Sık sorulan sorular

Diş taşı temizliği ne kadar sürer?

Taşın miktarına göre değişir. Çoğu zaman tek seansta, kısa bir sürede tamamlanır. Yaygın taşlarda ya da diş eti tedavisi gereken durumlarda birden çok seans planlanabilir.

Temizlikten sonra ne zaman yemek yiyebilirim?

Uyuşturma yapılmadıysa hemen yiyebilirsiniz. İlk saatlerde çok sıcak, çok soğuk ve koyu renkli yiyecek ve içecekleri sınırlamak önerilir.

Diş taşı evde temizlenebilir mi?

Hayır. Sertleşmiş taş evde güvenle temizlenemez. Sivri aletlerle kazımaya çalışmak diş etine zarar verebilir.

Hamilelikte diş taşı temizliği yapılır mı?

Evet. Hamilelikte diş eti daha hassas olduğu için temizlik özellikle önemlidir. Uygun dönem hekimle konuşulur.

Temizlik dişleri beyazlatır mı?

Temizlik taşları ve yüzey lekelerini kaldırır, dişler daha açık görünebilir. Ama dişin kendi rengini değiştirmez. Bunun için diş beyazlatma gerekir.

Terimler

• Diş taşı (tartar): Sertleşmiş bakteri plağı.

• Ultrasonik alet: Titreşimle taşı kıran temizlik aleti.

• Kök yüzeyi düzeltme: Diş eti altındaki taşların ve kök yüzeyinin temizlenmesi.

• Cila: Temizlik sonrası diş yüzeyinin parlatılması.

Akılda kalması gerekenler

• Doğru yapılan diş taşı temizliği mineye zarar vermez.

• Temizlik sonrası hissedilen aralıkları taş gizliyordur.

• Kısa süreli hassasiyet ve hafif kanama olabilir.

• Çoğu kişi için altı ayda ya da yılda bir temizlik önerilir.

Kaynaklar

• NHS: Gum disease

• American Dental Association, MouthHealthy: Gum Disease

• Dünya Sağlık Örgütü: Oral health

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Temizlik ve kontrol için randevu alabilirsiniz.